RSS

Học cách học

23 Jun

Đã bao giờ bạn cảm thấy chán nản, mệt mỏi trong việc học, cảm thấy không muốn học nữa?

Bạn không hiểu vì sao trong lớp bạn / công ty bạn có một số người thích học đến thế trong khi mình thì không?

Chúng ta đang ở trong thời đại bùng nổ thông tin, cứ mỗi 2 năm thì lượng thông tin chuyên môn của thế giới lại tăng lên gấp đôi. Điều này cũng có nghĩa là sau 2 năm kể từ khi bạn tốt nghiệp thì một nửa kiến thức bạn đã học trong trường đã trở nên lỗi thời.

Chính vì vậy, việc trang bị cho mình niềm đam mê học tập, đam mê phát triển bản thân, biết mình cần học những gì, học cái gì và học như thế nào ngày càng trở nên quan trọng.

Trong phần bài học này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu sâu về câu hỏi: Tại sao phải học (Why) và học như thế nào (How). Còn cụ thể các kỹ thuật học hiệu quả như sử dụng sơ đồ tư duy (mindmaps), kỹ thuật nhớ nhanh theo phương pháp của Tony Buzans, … sẽ nằm ngoài phạm vi của bài học này.

Bước 1: Tại sao phải học? (Why)

Phút suy ngẫm:

Tại sao bạn học điều mà bạn đang học?

(Nói cụ thể hơn là nếu bạn đã đi làm và bạn đang học chương trình kỹ năng giao tiếp thì tại sao bạn lại học chương trình này, nếu bạn đang học đại học và đang học môn Kinh Tế Lượng thì câu hỏi đặt ra là tại sao bạn lại học môn này, nếu bạn đang học phổ thông và đang học môn Văn thì tại sao bạn lại học môn Vănnày?)

Hãy dành cho mình một vài phút suy ngẫm…

Nếu như chúng ta không thể trả lời một cách rõ ràng, thuyết phục câu hỏi này thì cũng có nghĩa là chúng ta không thấy được tầm quan trọng của việc học, hay nói cách khác là không thấy được việc học giúp ích gì cho chúng ta. Khi này thì động lực học của chúng ta rất thấp, đồng nghĩa với theo mô hình hình thành hành vi BMAT thì hành vi học sẽ không diễn ra (hoặc có diễn ra nhưng rất hời hợt) do thiếu chữ M – Motivation (động lực)

Phút suy ngẫm:

Hãy thử ngẫm nghĩ: 12 năm học phổ thông là học để làm gì?

Nếu học vì điểm cao thì cách học sẽ khác. Ví dụ cách học lúc đó là học vẹt, học những cái nào sẽ được ra trong bài thi, đi học thêm để biết được cách ra đề của thầy cô, hỏi bài bạn bè hoặc quay cóp trong giờ thi để có được điểm cao…

Nếu học để phục vụ cho tương lai sau này thì cách học sẽ khác.  Theo thầy Giản Tư Trung – hiệu trưởng trường doanh nhân Pace, 12 năm học phổ thông là để “học làm người”. Với mục tiêu này, rõ ràng cách học sẽ khác. Khi này ta học là để khám phá và hoàn thiện nhân cách của chúng ta, học văn là để yêu cái đẹp, cái thiện, học toán là để rèn tư duy logic, phân biệt đúng sai, học giáo dục công dân là để rèn luyện tính trung thực, kỷ luật, tôn trọng pháp luật, học lịch sử là để nâng cao lòng tự hào dân tộc, biết ơn các thế hệ đi trước …

Hãy dành cho mình một vài phút suy ngẫm…

Phút suy ngẫm:

Một câu hỏi nữa để bạn có thể ngẫm nghĩ:

4 năm học đại học là để làm gì?

Nếu học để có tấm bằng loại giỏi, điểm cao thì cách học sẽ khác. Ví dụ cách học lúc đó sẽ là học bài tủ, đi học vào những buổi thầy cô chia sẻ về cách thức ra đề, học vẹt, thậm chí tình trạng mua điểm có thể diễn ra.

Nếu học là để phục vụ cho tương lai sau này thì cách học sẽ khác. Theo thầy Giản Tư Trung – hiệu trưởng trường doanh nhân Pace, 4 năm học đại học là để “học để làm”. Với mục tiêu này, rõ ràng cách thức học sẽ khác. Khi này ta học là để trang bị những kỹ năng, kiến thức, thái độ cần thiết để chuẩn bị sẵn sàng cho nghề nghiệp tương lai khi ra trường của mình. Ví dụ như nếu bạn xác định nghề nghiệp sau này của bạn là chuyên viên tuyển dụng nhân sự, lúc này cách học của bạn sẽ là tập trung vào các môn học như “quản trị nguồn nhân lực”, “các phương pháp tuyển dụng” …, ngoài ra bạn sẽ dành thời gian để tìm hiểu thêm về các nghiên cứu về phân loại tính cách, phân tích, đánh giá năng lực con người, dành thời gian để tham gia các hoạt động xã hội, hoạt động câu lạc bộ để trở nên năng động, tự tin, giao tiếp với con người tốt hơn, dành thời gian để đi thực tập ở các công ty để hiểu rõ hơn về công việc mình sẽ làm sau này.

Bước 2: Học cái gì? (What)

Sau khi  trả lời tốt câu hỏi “Học để làm gì rồi”, hãy bắt đầu trả lời câu hỏi tiếp theo “Học cái gì” (What) và “học như thế nào” (How)

Về việc “học cái gì” thì dĩ nhiên là ta sẽ lựa chọn việc học những kiến thức, kỹ năng, thái độ cần thiết cho tương lai của chúng ta, cụ thể hơn là để trở thành người mà ta muốn trở thành trong tương lai!

Bạn có thể lựa chọn rất nhiều nguồn kiến thức, kỹ năng, thái độ phù hợp, ví dụ:

  • Kiến thức: học hỏi từ thầy cô, đọc sách, báo, các nghiên cứu khoa học, xem video clip …
  • Kỹ năng: học hỏi từ thầy cô, cách khóa học kỹ năng, đọc các bài viết về kỹ năng …
  • Thái độ: trau dồi nhân cách của mình trong môi trường tốt, tiếp xúc với những người tốt …

Bước 3: Học như thế nào? (How)

Về việc “học như thế nào” thì có khá nhiều hình thức khác nhau: học một mình, học theo nhóm, học bằng cách đọc, học bằng cách lắng nghe người khác, học thông qua trò chơi, học qua hình ảnh, âm thanh, video ….

Phút suy ngẫm:

Hãy ngẫm nghĩ xem trước giờ bạn đã sử dụng những cách học nào? Cách học nào mang lại hiệu quả cho bạn nhất?

DeltaViet xin chia sẻ với các bạn về các cách thức học khác nhau phù hợp với các phân loại tính cách MBTI:

  • Nhóm Hướng Ngoại (Extraversion): thích học theo nhóm, có sự tương tác qua lại giữa các thành viên trong nhóm. Nhóm Hướng Ngoại khi học theo nhóm sẽ tập trung, hăng say và hiệu quả hơn. Khi phải học một mình thì họ có thể bị xao nhãng bởi nhiều việc khác nhau nên bị mất tập trung.
  • Nhóm Hướng Nội (Introversion): thích học một mình, theo cách riêng. Nhóm Hướng Nội học một mình sẽ tập trung và hiệu quả hơn. Khi phải học theo nhóm thì họ dễ bị mất tập trung.
  • Nhóm Giác Quan (Sensation): thích học các tài liệu mới một cách cẩn thận, thấu đáo, không bỏ bất cứ phần nào, muốn lĩnh hội kiến thức một cách chính xác, đầy đủ, khoa học. Để họ học hiệu quả hơn thì cần tập trung vào cách thức để ứng dụng lý thuyết và các thông tin trừu tượng trong thực tế và tạo ra các mục tiêu mang tín ngắn hạn, thực tế.
  • Nhóm Trực Giác (iNtuition): muốn đi nhanh qua tất cả nội dung và dùng trực giác để quyết định xem phần nào sẽ đáng để dừng lại và tập trung vào. Họ không thích mọi thứ theo trình tự, từng bước từng bước một. Họ thích liên kết những ý tưởng, khái niệm với nhau để tạo ra cách hiểu sâu sắc hơn.
  • Nhóm Lý Trí (Thinking): cần được cung cấp các lý do mang tính thực tế (thậm chí thực dụng) về việc tại sao phải học chương trình học này và phải đảm bảo tính chính xác, khoa học trong các thông tin được đưa ra trong chương trình học. Nhóm Lý Trí lý trí rất thích giải quyết các vấn đề khó, cần sự suy nghĩ, phân tích nhiều.
  • Nhóm Tình Cảm (Feeling): cần được cung cấp các lý do mang tính cá nhân (cảm tính) về việc tại sao phải học chương trình học này. Nhóm Tình Cảm sẽ học hiệu quả trong một môi trường học tập thân thiện, ấm áp, có sự góp ý tích cực liên tục cho nhau.
  • Nhóm Nguyên Tắc (Judging): cần được cung cấp những mục đích và mục tiêu rõ ràng cho việc học và đưa ra quy trình học, thời gian học, kế hoạch học cụ thể. Nếu không biết rõ ràng, cụ thể trước những thông tin này, nhóm Nguyên Tắc sẽ cảm thấy thiếu thiếu một cái gì đó và mất phương hướng, khó theo sát trong quá trình học.
  • Nhóm Linh Hoạt (Perceiving): Đưa ra các lựa chọn trong cấu trúc bài học và cho phép họ có thể điều chỉnh (trong giới hạn cho phép) về các hoạt động và các hạn chót trong quá trình học. Nếu không có sự lựa chọn và sự linh hoạt này thì nhóm Linh Hoạt sẽ cảm thấy không thoải mái trong việc học và sẽ không học hiệu quả được.

Phút suy ngẫm:

Hãy đối chiếu xem những cách học mà bạn đã sử dụng với cách học phù hợp nhất với phân loại tính cách của bạn trong trắc nghiệm MBTI. Từ đó suy nghĩ về việc làm cách nào để mình học tập và rèn luyện hiệu quả hơn?

Thấu hiểu những cách thức học phù hợp với những phân loại tính cách khác nhau, bạn sẽ biết được cách thức lựa chọn hình thức học phù hợp cho bạn bè, đồng nghiệp của mình (nếu như bạn muốn đào tạo, truyền đạt, chia sẻ kiến thức nào đó cho bạn bè, đồng nghiệp của mình một cách hiệu  quả), đồng thời, bạn cũng sẽ biết được cách lựa chọn hình thức học phù hợp cho bản thân mình.

Mỗi cách học đều có những thế mạnh và những điểm yếu riêng. Trong thực tế thì không phải lúc nào chúng ta cũng có điều kiện để học theo cách học phù hợp nhất với bản thân mình.

Vì những thầy cô (và các tài liệu giảng dạy online) có xu hướng giảng dạy theo cách riêng của mình (và phù hợp với chương trình đào tạo của trường) nên đôi khi sẽ theo hướng thuận lợi cho phương pháp học của một số sinh viên (trong khi đó thì một số sinh viên khác với phương pháp học khác sẽ cảm thấy không thuận lợi). Điều này giải thích tại sao:

  • Cùng một thầy cô thì có sinh viên tiếp thu tốt, có sinh viên thì không
  • Một số sinh viên lại thích phong cách giảng dạy của thầy cô này, một số sinh viên lại thích phong cách giảng dạy của thầy cô khác.

Một người học cần phải thật sự chủ động trong việc quản lý sự học của mình.

Những gì tốt cho bạn của mình chưa chắc đã tốt cho mình. Một chương trình đào tạo hàng đầu hoặc những trường học hàng đầu chưa chắc đã phù hợp với cách thức học của bạn. Không nhất thiết phải đi theo đám đông hoặc trí tuệ truyền thống.

Hãy học tập và rèn luyện với cách thức phù hợp nhất với chính bản thân bạn!

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: